Rise of Cultures İncelemesi
Rise of Cultures'a Genel Bakış
Rise of Cultures, tarihi dev bir inşaat seti gibi hissettiriyor; birkaç şehir kuruyor, kültürlerin kilidini açıyor, ünlü isimlerle tanışıyor ve Taş Devri'nden başlayarak imparatorluğunu büyütüyorsun. InnoGames'in 17 Şubat 2021'de çıkardığı bu oynaması ücretsiz strateji oyunu iOS, Android ve tarayıcıda mevcut.
Özünde bir şehir kurma oyunu ve yönetim oyunu var. Binaları yerleştiriyor, üretimi dengeliyor, teknolojiler araştırıyor, toprakları keşfediyor ve mal takası yapıyorsun. Çok oyunculu taraf ise ittifaklar, sohbet, ticaret ve iş birliği etrafında dönüyor. Çatışmalar da stratejik PvE savaşları şeklinde ilerliyor. Bu iki parçalı yapı, komşuları olsun isteyen ama onların her salı gelip çatısını başına yıkmasını istemeyenlere iyi gelir.
Tarih teması oyuna bolca ivme katıyor. Sezar savaşlara katılıyor. Kleopatra, Mısır geleneklerini getiriyor. Einstein ise sonraki dönemlerin bilimsel ilerlemesine çerçeve çiziyor. Bu, ders kitabı ciddiyetinden çok genişçe sırıtıp göz kırpan bir tarih anlatısı. Bu yüzden her yeni kültür, ulaşılması iştah açan bir hedefe dönüşüyor.
Rise of Cultures Oynanış ve Temel Oynanış Döngüsü
Temel oynanış döngüsü; özenli şehir planlamasını üretim yönetimi, araştırma, keşif, ticaret ve gerçek zamanlı PvE çatışmalarıyla birleştiriyor. Kısa bir girişte önce tamamlanan üretimleri toplarsın. Ardından şehrin sıradaki ihtiyacını belirlersin. Binaları geliştirir, araştırmayı ilerletir ve askerlerini hazırlarsın. Bronz yığılırken yün kıtsa, başka bir oyuncuyla ticaret yapmak imparatorluk makinesinin takırdayarak ilerlemesini sağlar.
Sokak planın da stratejinin parçası
Bina yerleşimi önemli, çünkü kültür alanları yakındaki üretim binalarını güçlendirebiliyor. Böylece süsleme işi gerçek bir araca dönüşüyor. Kültür bonusunu o an en çok ihtiyaç duyduğun üretimin yanına koyuyorsun. Önceliklerin değişince mahallenin planını da elden geçiriyorsun. En iyi yerleşimler, güzel evleri muntazam sıralayan planlardan çok ekonominin işleyen şemaları gibi görünüyor.
Bu fikrin içinde ufak ama can sıkıcı bir pürüz de var. Google Play yorumlarında, en yüksek mutluluğu isteyen görevler eleştiriliyor. Çünkü koşulu tutturmak için kültür alanlarını ve çevresindeki binaları kısa süreliğine taşıman gerekebiliyor. Sonra da hepsini eski yerine geri koyuyorsun. Biraz titiz memur işi.
Yine de kültür bonusunun kendisi, yerleşim kararlarına gerçek bir anlam katıyor. Çağlar ilerledikçe binaların geliştiğini görmek de bütün o belediyecilik mesaisinin tatmin edici görsel ödülü oluyor.
Savaşlarda asker yığını yetmiyor
Çatışmalar, gerçek zamanlı mekaniklere sahip stratejik PvE savaşları. Asker eğitimi ve askerî araştırmalar da bu yapıyı destekliyor. Dünya haritasını keşfediyor, nüfuz alanını genişletiyor ve yolda tarihî karakterlerle karşılaşıyorsun. Topluluk incelemeleri de savaşların birim spam'ini değil, biraz olsun stratejiyi ödüllendirmesini özellikle övüyor.
Baskıyı yaratan şey asker alma sayaçları. Google Play incelemelerine göre, savaşlar arasında asker bekleme süreleri 30 ila 60 dakikaya uzayabiliyor. Savaş oyundaki asıl derdinse bu, ritmi bozuyor. Ancak çatışmaları daha büyük rutinin bir parçası sayarsan, bu ara inşaat, araştırma ve ticaret için vakte dönüşüyor. İmparatorluğun başka bir köşesi mutlaka ilgini ister; muhtemelen elinde yün faturası sallıyordur.
Rise of Cultures pay-to-win mi?
Rise of Cultures, pay-to-win’den çok hızlandırmak için ödeme modeline yakın duruyor: İsteğe bağlı satın alımlar planlama ve PvE stratejisinin yerini almıyor, bekleyişleri hafifletiyor. InnoGames, oyunun kısıtlama olmadan oynaması ücretsiz olduğunu söylüyor. Elbette oyun içi satın alımlar da var.
Balina oyuncunun para verip herkesi ezme hakkını doğrudan satın alabileceği belgelenmiş bir rekabetçi sıralama bulunmuyor. Ana muharebeler de PvE odaklı.
Asıl sert eleştiri zaman kilidine yönelik. Oyuncu yorumları, üretimin ciddi biçimde yavaşlayabildiğini belirtiyor. İşlerin tamamlanması uzadıkça ödeme yapmak da daha cazip görünüyor.
Uzun asker alma sayaçları, savaş tarafında da aynı baskıyı kuruyor. Saatler boyunca art arda savaşlara girip geliştirme yapmak istiyorsan, bu durum dolaylı ödeme engeli gibi gelebilir.
Yine de sabırlı oyuncular için mantıklı bir ücretsiz yol var. Üretimi sıraya koy. Kültür bonuslarını en çok ihtiyaç duyduğun yerde kullan. Eksik malları ticaretle tamamla. Şehirdeki birkaç sistemi aynı anda ilerlet.
Para harcamak tempoyu satın alır. Oyunun kalbinde ise hâlâ dikkatli planlama var. İmparatorluğuna günde birkaç kez göz atmak hoşuna gidiyorsa, ücretsiz model bu ritme gayet düzgün oturuyor.
Rise of Cultures'ta İlerleme ve Uzun Vadeli Oyun
Uzun vadede oyunu asıl taşıyan şey, mütevazı yerleşimlerin çok şehirli bir imparatorluğa dönüşmesini izlemek. Her çağ, yeni kültürler, teknolojiler, binalar ve topraklar açıyor. İlerleme hem ekonomiyi yönetmeye hem de PvE savaşlarında başarılı olmaya bağlı. Bu yüzden genişleme, yalnızca şehir haritasında değil, onun dışındaki seferde de anlam kazanıyor.
Her çağ, şehir silüetine yeni bir hikâye ekliyor
Medeniyet ilerledikçe binaların gözle görülür biçimde gelişmesi, topluluk incelemelerinde özellikle övülen ayrıntılardan biri. Araştırma zaman çizelgesini ileri taşıyor. Yeni kültürler ve ünlü karakterler de yolculuğun bitmek bilmeyen bir geliştirme kuyruğuna dönmesini engelliyor. Düzenli etkinlikler ve güncellemeler yeni içerikler ekliyor. InnoGames, MS 1100 gibi yeni çağları geliştirmeyi de sürdürüyor.
Yine de ilerledikçe iş sıkılaşıyor. Google Play'deki bir inceleme, üçüncü çağdan beşinci çağa kadar olan bölümün belirgin biçimde zorlaştığını söylüyor. Başka oyuncular da sık sık satın alma yapmaya yanaşmadıklarında ilerlemenin çabucak yavaşladığını belirtiyor. Akıllıca olan, aceleye kapılmamak. İlerlemeyi o an tıkayan üretime öncelik ver. Kültür alanlarını bu binaların yanına kur. Ticaret ilişkilerini canlı tut. Birlikler yetişirken araştırmayı da boş bırakma.
Bu ölçülü tempo işin asıl meselesi. Rise of Cultures, sürüp giden bir imparatorluk projesi olarak en iyi hâline ulaşıyor. Sonraki bina, teknoloji, ticaret ya da haritanın yeni bir parçası için dönüp bakacağın bir proje bu. Bir geliştirme daha derken bir çağ daha açılıyor. Sonra bir bakmışsın, Sezar yürüyüş emrini bekliyor.
Rise of Cultures Oynamaya Değer mi?
Rise of Cultures; işlevli şehir düzenleri, tarih boyunca ilerleme, ittifak ticareti ve alışıldık üretim döngüsüne yedirilmiş savaşlar isteyen sabırlı şehir kurma oyunu hayranlarına rahatlıkla önerilir. Oyunun en iyi numarası, imparatorluğun her parçasına bir görev vermesi. Kültür alanları üretimi artırır. Araştırma önündeki yolu açar. Ticaret ekonomideki gedikleri kapatır. PvE savaşları da hazırlığı genişlemeye çevirir.
Mahalleleri yeniden düzenlemek ve yarının kaynaklarını bugünden planlamak kulağına hoş geliyorsa, bu oyunu seversin. Uzun sayaçlar seni koçbaşı aramaya itiyorsa uzak durmalısın. Bu iki uç arasında kalanlar içinse oynaması ücretsiz oluşu, bir parça Taş Devri toprağına el koyup ona mimari öğretmeye başlamak adına harika bir bahane.








