Star Trek Fleet Command İncelemesi

Star Trek Fleet Command’a Genel Bakış

Star Trek Fleet Command; bir yıldız üssü kurduğun, filonu büyüttüğün, ünlü subayları saflarına kattığın ve fraksiyonlar, ittifaklar, fırsat kollayan kaptanlarla dolu bir galakside hayatta kalmaya çalıştığın ücretsiz oynanabilir bir Star Trek MMO strateji oyunu. Scopely ile Digit Game Studios tarafından 29 Kasım 2018’de yayımlandı. Bugün Android, iOS, Windows ve MacOS’ta oynanabiliyor. Asıl cazibesi basit: Komuta koltuğunu mobil ile PC arasında taşıyabiliyorsun.

Bu, 4X ve RPG gözünden bir Star Trek. Genişliyorsun. Yükseltiyorsun. Gemilerini görevler, madencilik, savaşlar ve biraz da bela için farklı sistemlere gönderiyorsun. Ardından oyun, her yönetim oyununun o tehlikeli sorusunu soruyor: Bir sayaç daha, bir subay parçası daha, bir gemi parçası daha, bir rafineri çekimi daha yarının filosunu gözle görülür biçimde dişli hâle getirecekse ne olacak?

Star Trek lisansı burada süs olsun diye durmuyor. Oyun ilk olarak Kelvin zaman çizgisine odaklandı. Kirk, Spock, McCoy, Scotty, Sulu, Uhura ve Nero gibi isimlerle yola çıktı. Sonraki dönemde Discovery, Orijinal Seri, Yeni Nesil, Lower Decks, Strange New Worlds, Derin Uzay Dokuz ve Enterprise’dan hikâyelerle karakterler de galaksiye katıldı. Böylece ham güç yarışının ötesinde koleksiyoncu damarını kaşıyan bir tarafı da var. Yalnızca istatistik peşinde koşmuyorsun. Kendi köprü mürettebatını kurmaya çalışıyorsun.

En çok, strateji oyunlarını hafta sonu atıştırmalığı değil alışkanlık olarak görenlere hitap ediyor. Yükseltmelerini günler öncesinden planlamak hoşuna gidiyorsa doğru yerdesin. Gerçekten sohbet eden bir ittifaka katılmak da cazip geliyorsa daha da iyi. Filonun “lütfen bana ateş etmeyin” seviyesinden “merhaba komşu sistem, bazı fikirlerim var” noktasına ağır ağır ilerleyişini izlemek istiyorsan burası tam senin çeyreğin.

Star Trek Fleet Command'da Kaptanlığın Günlük Mesaisi

Star Trek Fleet Command'ın temel oynanış döngüsü, küçük kaptan kararlarını üst üste koyduğu için işliyor: Üssü kur. Filoya ince ayar çek. Gemileri göreve gönder. Kaynakları kasaya indir. Sonra ganimeti harcayıp sınırı biraz daha ileri taşı. Evet, özünde Star Trek görünümüne bürünmüş bir yönetim oyunu. Ama MMO katmanı devreye girince aynı anda yürüttüğü sistemlerin sayısı bu tanımı fazlasıyla aşıyor.

Filonun makine dairesinde mesai başlıyor

Yıldız üssü evindir. Atölyendir. Kumbarandır. Aynı zamanda uzayda yanıp sönen kocaman bir hedeftir. Resmî site, üssün madenler, rafineriler, tesisler ve savunma yapıları çevresinde kurulduğunu söylüyor. Oyunun ritmi daha buradan belli.

Daha güçlü yükseltmelerin önünü açmak için binaları geliştirirsin. Ham maddeleri rafineriden geçirip ilerlemeni sağlayacak kaynaklara dönüştürürsün. Elindekileri de korursun. Çünkü başka oyuncular var. Bazıları belli ki kahvaltıdan önce şiddeti seçmiş.

Oyuna sağlam omurgasını bu üs kurma katmanı veriyor. Önünde her zaman pratik bir kaptan sorusu duruyor. Kaynakları araştırmaya mı aktarmalısın? Gemi inşasına mı yüklenmelisin? Savunmayı mı güçlendirmelisin? Üretimi mi artırmalısın?

Kaptanlık fantezisi görkemli. İş karar vermeye gelince oyun sana keyifle kılı kırk yardırıyor. Doğrusu, tam Yıldız Filosu işi. Bir yerlerde bir levazım subayı, hesap tablosuna bakıp gülümsüyor.

Gemiler galaksiye dişlerini geçiriyor

Gemiler, evrendeki ellerin. Madencilik yapar, savaşır ve sistemler arasında yol alırlar. Subayları da tehlikenin göbeğine taşırlar. Seviye atladıkça daha yeni ve daha büyük gemiler inşa edersin. Silahları ve teknolojiyi geliştirirsin. RPG tarzı bonuslar için subayları görevlendirirsin.

Subay katmanı burada gerçekten önemli. Oyun yalnızca gövdenin yeterince büyük olup olmadığını sormuyor. Köprüde kimin bulunduğuna ve mürettebatın hangi işi en iyi yaptığına da bakıyor. Normal kaptan soruları.

Federasyon, Klingon ve Romulan fraksiyonlarının kendine özgü yapısı galaksiye net bir stratejik çerçeve kazandırıyor. Scopely'ye göre Federasyon subayları savunma ve dayanıklılıkta öne çıkıyor. Romulan subaylarıysa sağlık, savunma ve saldırı arasında daha dengeli dağılıyor.

Lisanslı bir strateji oyununun tam da böyle belirgin kimliklere ihtiyacı var. Kirk, üstüne göstermelik bir üniforma geçirilmiş sıradan bir salt istatistik desteği gibi hissettirmemeli.

Kısa uğrayış, bol düğme

Oyunun sistemlerini yan yana koyunca, sıradan bir 20 dakikalık seans bile mobil MMO’ların o tatlı telaşıyla doluyor. Üretimi toplarsın. Bir yükseltme başlatır ya da bitirirsin. Madenciliğe gemi yollar, araştırmayı biraz ilerletir, yeni görevler alırsın. Fraksiyon işlerini halleder, etkinlik ilerlemesini toplar, ittifak sohbetine göz atarsın. Sonra yakındaki düşmanı, görev hedefini veya oyuncu gemisini dürtmeye değip değmeyeceğine karar verirsin. Normal kaptan soruları.

Oyunun başları daha yumuşak. WhatCulture Gaming incelemesine göre 10. seviyeye kadar ilerleyiş ağırlıklı olarak PvE’ye dayanıyor. Bu süreçte mekanikleri öğreniyor, istasyonu kuruyor, tesisleri yükseltiyor, araştırmayı geliştiriyor ve daha iyi gemiler ediniyorsun. 10. seviyede PvP sahneye çıkıyor. Galaksi de tam o anda tema parkı olmaktan çıkıp eski husumetleri olan bir mahalleye dönüşüyor.

Ortaya, kararları anlamlı kılan tatlı bir direnç taşıyan bir döngü çıkıyor. Önüne gelen parlak “topla” düğmesine basmakla yetinmiyorsun. Bir sonraki işe yarar hamleyi hazırlıyorsun. Buraya bir madenci. Şuraya bir görev. Yarının hedefini biraz daha az terbiyesiz hâle getirecek bir yükseltme.

Derken ittifak sohbetinden bildirim geliyor. Mantıklı planın yerini bir anda grup etkinliği, raid muhabbeti veya acil destek isteyen biri alıyor. Galaksinin en dramatik grup projesi. Uzayda her zamanki mesai.

İşin sırrı MMO katmanında

İttifaklar göstermelik değil. Scopely bunları her gün yardımlaşabileceğin, savaşabileceğin, raid'lere katılabileceğin ve sohbet edebileceğin gruplar olarak sunuyor. Oyun asıl karakterini de bu sosyal katmanda buluyor. İlk kısmı tek başına ilerleyerek aşabilirsin. Fakat Fleet Command’ın kimliği topluluk içinde güçleniyor. Ortak hedefler var. İttifak turnuvaları, raid'ler ve bölge baskısı var. Bir de sen inşaata devam ederken diğer kaptanların da boş durmadığını bilmenin huzursuzluğu.

Bu yüzden oyun, tamamen tek kişilik bir Star Trek RPG'sinden çok farklı hissettiriyor. Gemiler ve subaylar önemli. Ama hangi ortamda bulunduğun da öyle. Canlı bir ittifaka girince galaksiye dedikodu, taktik, rekabet ve sayaçları birlikte tutturmanın o tatlı paniği ekleniyor. Uzay büyük. İttifak sohbeti ortalığı karıştırıyor. Güzel bir karmaşa.

Star Trek Fleet Command Pay-to-Win mı?

Star Trek Fleet Command’da belirgin bir pay-to-win baskısı var. Para harcamak ilerlemeyi hızlandırıyor ve rekabette elini güçlendiriyor. Yine de sabırlı F2P oyuncular; beklentilerini doğru ayarladıkları sürece PvE’den, subay toplamaktan, ittifak oyunundan ve uzun vadeli gelişimden keyif alabilir. Dürüst cevap bu. Karşımızda gacha ve strateji sistemleriyle dolu, ücretsiz oynanabilir bir MMO var. Cüzdanına kibarca dokunmayan kutulu bir Star Trek macerası değil.

Oyun sana hız satıyor. Metacritic yorumlarında ve topluluk tartışmalarında eleştiriler sürekli aynı başlıklara dönüyor: grind, ödeme duvarları, zaman kilidi, etkinlik baskısı ve sıradan kaptanların yetişemeyeceği hızla uzaklaşan balinalar. Hatalardan, gecikmeden ve çökmelerden yakınanlar da var. Sorunlu başlayan etkinlikler ve destek ekibinin yetersiz yanıtları da cabası. Bunlar arka plandaki parazit değil. Galaksinin kırmızı alarmı hiç kapatmayan bölümü.

Pay-to-win meselesi en çok PvP’de ve üst düzey ilerlemede can yakıyor. Bir oyuncu para harcayarak daha güçlü gemilere, subaylara, yükseltmelere ve etkinlik ödüllerine daha hızlı ulaşabiliyorsa rekabet dengesi bozuluyor. Metacritic’teki bir kullanıcı yorumu, düşük seviyeli oyuncuların daha yüksek seviyedekileri tehdit edebildiği sinir bozucu güç farklarına da dikkat çekiyor. İlerleme sistemleri, eşleştirmenin pratikteki hâli ve güce yapılan yatırım çarpışınca savaş ortamı epey dağınık hissedilebiliyor.

Oyuncu açısından önemli nokta şu: Harcama baskısı gerçek. Ancak oyuna sunucudaki en büyük harcamacıyla yarışmak yerine uzun bir sefer gibi yaklaşırsan bu baskı bütün cazibeyi silip atmıyor. F2P kaptanlar aktif bir ittifaka katılmalı. Her etkinliğin peşinden koşmamalı. Kaynaklarını dikkatle koruyup belirli ilerleme hedefleri seçmeli. Alfa Çeyreği’ni tek oturuşta yutmaya çalışmamalı.

Keyifli rota panikten değil, disiplinden geçiyor. Fazlasıyla Vulkan. Biraz sinir bozucu. Doğru.

Star Trek Fleet Command'da İlerleme Maratonu ve Oyun Sonu

Star Trek Fleet Command, uzun vadeli ilerleme üzerine kurulu. Oyunun başlarındaki PvE eğitim görevleri zamanla yerini fraksiyon itibarına, ittifaka bağımlılığa ve kaynak planlamasına bırakıyor. Ardından PvP baskısı ve durmadan genişleyen içerik takvimi geliyor. Oyun, günlük rutininin bir parçası olmak istiyor. Sistemleri de geleceğin dertlerini önüne taşıyan bir üretim bandı gibi çalışıyor. Sen de elbette hepsini çözmeye kalkacaksın.

Oyunun başları: Önce hangi düğme ne yapıyor, onu öğren

İlk saatlerde temel mesele, her şeyin ne işe yaradığını çözmek. Yıldız üssünü geliştirirsin. Yeni sistemler açıp onları yükseltirsin. Gemilerini güçlendirir, subaylarını görevlendirir ve görevleri tamamlarsın. Bu sırada oyun sana çatışmayı, kaynak toplamayı ve seyahati öğretir. Sonraki safhalara kıyasla daha dost canlısıdır. Çünkü asıl baskı, sistemleri anlamaktan gelir. Bu bina neyin kilidini açıyor? O gemi neden daha iyi? Hangi kaynak yine tükendi? Spock'un bu menüde ne işi var? Normal kaptan soruları.

Bu oyuna alıştırma süreci önemli. Çünkü aynı anda işlettiğin çok sayıda ilerleme göstergesi var. Yıldız üssünün seviyesi, gemi gücü, subay gelişimi, araştırmalar, fraksiyon bağları ve kaynak akışları birbirini besliyor. Oyunun marifeti, her gelişimi merdivenin yeni bir basamağı gibi hissettirmesi. Sıradaki sistem az ileride. Yeni bir gemi artık mümkün. Bir sonraki subay yükseltmesi de mürettebatın nihayet saat gibi işlemesini sağlayabilir.

Oyunun orta safhasında fatura masaya gelir

Oyunun orta safhasında hava değişiyor. PvP hareketleniyor. Yükseltme gereksinimleri büyürken kaynak kavgası da kızışıyor. gamedevelopers.ie incelemesine göre orta ve ileri aşamalarda yükseltmelerin sonu gelmeyebiliyor. Kaynak ihtiyacı ve ayırman gereken zaman da ağırlaşıyor. Grind dediğimiz şey bu. Gizli bir oda değil. Nadir bir yaratık hiç değil. Grind, koridorda Yıldız Filosu rozetiyle dikiliyor.

Yine de doğru oyuncu için oyun tam burada daha ilginç hâle geliyor. Yükseltmeleri yapılacaklar listesi gibi görmeyi bırakıp stratejinin parçası saymaya başlıyorsun. Hangi gemi yatırıma değer? Hangi fraksiyon rotası hedeflerine hizmet ediyor? Hangi ittifak etkinlikleri gerçekten zaman ayırmaya değer? Uzun vadede en sağlıklı yaklaşım, hırsını seçici kullanmak. Bir plan yap. O plana hizmet etmeyen parlak yemleri görmezden gel. Liderlik tablosu uğruna bir ayı ipotek ettirmeyi başkasına bırak.

Oyun sonu sosyal, rekabetçi; sofrası da hiç boş kalmıyor

Scopely, PC çıkışı için yaptığı duyuruda Fleet Command’ı sürekli büyüyen bir MMO olarak tanımlıyordu. Canlı güncellemeler ve Star Trek evreninin büyük hikâye bölümleri bunun parçasıydı. Oyuncular da o noktaya kadar 14 milyardan fazla savaşa girmiş, oyunda 500 milyon saatin üzerinde vakit geçirmişti. Güncel yapının ayrıntıları sürekli değişiyor. Yönü ise belli. Yeni hikâye bölümleri geliyor. Yeni gemiler ve subaylar ekleniyor. İttifak özellikleri, turnuvalar, akınlar ve türlü çoklu evren işleri de deneyimli oyunculara geri dönmek için sürekli bahane veriyor.

Bu yüzden oyun sonu, Fleet Command’ı “bitirmekten” çok kendi kulvarını bulmakla ilgili. Kimi oyuncu fraksiyon gücünün peşinden gidiyor. Kimi ittifak savaşları ve raid’lerle ilgileniyor. Kimi de sırf akıl almaz bir köprü mürettebatı kurmak işin yarısı olduğu için sevdiği subayları topluyor. Bazılarıysa galaksi çevresinde bağırıp çağırırken yıldız üssünün tıkır tıkır işlemesini istiyor.

Haftalar üst üste bindikçe ilerlemenin yavaşlayacağını baştan kabul etmek gerek. Canlı servis yapısındaki bir MMO strateji oyunu için bu alışılmadık değil. Yine de Fleet Command maratona özellikle bağlı. Günlük planlamayı ve ittifak siyasetini seviyorsan burada sana göre çok şey var. Bir de yükseltme sayacının tamamlanmasından gelen o küçük, ukala keyif. Fleet Command, seni uzun süre plan üstüne plan kurduracak bir uzun solukluluğa sahip.

Star Trek Fleet Command Oynamaya Değer mi?

Yıldız üssü yönetimini, subay toplamayı, ittifak curcunasını, PvE görevlerini ve PvP tehlikesini uzun soluklu bir kaptanlık hayalinde buluşturan bir Star Trek strateji MMO'su istiyorsan Star Trek Fleet Command oynamaya değer. Oyun yoğun, iştahlı ve sosyal. Bazen de vaktine karşı biraz fazla arsız. Ama asıl cazibeyi çok iyi biliyor: Filonu kur. Efsaneleri kadrona kat. Uzayın derinliklerine ilerle. Sonra diğer oyuncıların her şeyi öngörülemez hâle getirmesini izle.

Ağır ağır açılan stratejileri, fraksiyon planlamasını ve koleksiyon RPG'si unsurlarını seviyorsan burada aradığını bulursun. İttifaklar da menülerle ilerleyen bu oyunu torpidolu, canlı bir grup sohbetine çeviriyor. Pay-to-win baskısı, grind, sayaçlar veya balinaların hükmettiği PvP senin için kırmızı çizgiyse uzak dur. Bu kadar basit.

Geri kalan herkes için en mantıklı kaptan hamlesi temkinli başlamak. Ücretsiz oyna. İyi bir ittifaka erkenden katıl. Hedeflerini seç. Galaksinin kendi hızında açılmasına izin ver. Burada bolca Star Trek var. Üs, mürettebat, filo ve ittifak parçaları yerine oturmaya başlayınca o “bir yükseltme daha” düşüncesi tehlikeli ölçüde ikna edici oluyor. Harekete geç!